W historycznym centrum Antwerpii, kilkaset metrów od ratusza, znajduje się niewielki plac Hendrik Conscienceplein, który bywa też nazywany „najbardziej romantycznym placem w Antwerpii”.
Ten niewielki skwer otoczony jest zabytkowymi budynkami, a najciekawszym i najcenniejszym z nich jest Sint-Carolus Borromeuskerk (kościół św. Karola Boromeusza). Jest to jeden z pięciu monumentalnych kościołów w Antwerpii, które pochodzą sprzed rewolucji francuskiej. Każdy z tych kościołów to perła architektury i skarbnica sztuki sakralnej, a dziś są to nadal czynne świątynie, w których regularnie odbywają się msze w określonych dniach i godzinach. W Sint-Carolus Borromeuskerk już od ponad 75 lat, w każdą niedzielę i święta o godzinie 11:30 organizowana jest tzw. Msza Artystów, z muzyką na żywo w wykonaniu różnych artystów z kraju i zagranicy.
Sint-Carolus Borromeuskerk od 400 lat jest jednym z najwspanialszych przykładów architektury barokowej w dawnych Niderlandach. Kościół został wybudowany w latach 1615–21, czyli w okresie kontrreformacji, dla i przez jezuitów. Pierwotnie był to kościół pod wezwaniem Onze-Lieve-Vrouw, ale w roku 1621 zyskał nowego patrona, którym został Ignacy Loyola, założyciel zakonu jezuitów. Kiedy w roku 1773 zakon jezuitów został zlikwidowany z rozkazu papieża, kościół otrzymał funkcję parafialną i został przemianowany na cześć Karola Boromeusza, włoskiego świętego.
Plany budowli kościoła zostały opracowane przez proboszcza Francoisa d’Aguilon i mnicha Pietera Huyssensa, członków zakonu jezuitów. Barokowa fasada inspirowana jest oczywiście rzymskim II Gesù, czyli głównym, macierzystym kościołem zakonu jezuitów w Rzymie, wzniesionym w latach 1569-1584.
Fasada kościoła Sint-Carolus Borromeuskerk przyciąga uwagę licznymi barokowymi zdobieniami. W centralnym miejscu widnieje inskrypcja IHS, która podkreśla poświęcenie zakonu Jezusowi. Widzimy też czterech ewangelistów, apostołów Piotra i Pawła, Jezusa i Maryję oraz popiersie św. Ignacego Loyoli. Wnętrze kościoła przypomina barokową salę balową i zachwyca wyjątkowym przepychem oraz bogactwem. Taki był zamysł, aby wierni czuli w tym miejscu obecność Boga i doświadczali niebiańskiej radości życia wiecznego.
Ważną rolę w tym projekcie odegrał Peter Paul Rubens, jako malarz, dekorator oraz architekt. Dziś możemy podziwiać zaledwie część oryginalnych dekoracji, bo pierwotna w dużej mierze została utracona w pożarze 18 lipca 1718 roku. Spłonęło wtedy wiele dzieł sztuki, w tym 39 malowideł sufitowych Rubensa.
Imponujący ołtarz główny od razu przykuwa uwagę. Ołtarz wyposażony jest w system służący do przesuwania ogromnych obrazów, zgodnie z kalendarzem liturgicznym. W tym celu za ołtarzem został umieszczony gigantyczny stelaż z czterema płótnami, które namalowali znakomici antwerpscy malarze Rubens, Cornelis Schut oraz Gerard Seghers. Dziś możemy zobaczyć trzy obrazy, bo dwa, które namalował Rubens, w roku 1776 zostały wywiezione do Wiednia. W XIX dodano trzeci obraz autorstwa Gustaafa Wappersa. System rotacji obrazów miał na celu nie tylko zilustrowanie liturgii, ale też skłonienie wiernych do głębszej refleksji. Do zadumy skłania też niesamowita ambona, która symbolizuje zwycięstwo kościoła nad kłamstwem i niewiedzą.
Na tyłach kościoła znajduje się 58 – metrowa wieża, którą w stylu włoskim zaprojektował Rubens. Warto też na koniec zobaczyć kolekcję koronek i jedwabiu z XVII wieku, która znajduje się w galerii północnej Sint-Carolus Borromeuskerk.
Kościół można zwiedzać w określonych godzinach, szczegóły na stronie: www.carolusborromeus.com
