Gdzie i jak załatwić urzędowe sprawy?

Belgijski system administracyjny może wydawać się skomplikowany. Kompetencje są podzielone pomiędzy gminy, regiony, wspólnoty językowe oraz państwo federalne. Oznacza to, że podobne sprawy często załatwia się w różnych instytucjach. 

W praktyce wystarczy jednak wiedzieć, która z nich odpowiada za konkretny obszar. Dzięki temu można uniknąć niepotrzebnych wizyt i szybciej załatwić formalności.

Urząd gminy (gemeente, commune)

Urząd gminy jest miejscem, z którym mieszkańcy mają najczęstszy kontakt. To właśnie tutaj załatwia się większość spraw związanych z pobytem, dokumentami oraz rejestrem ludności.

W urzędzie gminy można między innymi:

• zameldować się po przeprowadzce oraz zgłosić zmianę adresu,

• wymeldować się przed wyjazdem za granicę,

• wyrobić lub wymienić belgijski dowód osobisty, kartę pobytu i paszport,

• zgłosić utratę lub kradzież dokumentów,

• zarejestrować narodziny dziecka,

• zawrzeć ślub cywilny,

• zarejestrować ustawowe wspólne pożycie (wettelijke samenwoning),

• zgłosić rozwód lub zgon,

• uzyskać odpis aktu urodzenia, małżeństwa lub zgonu,

• otrzymać zaświadczenie o miejscu zamieszkania, składzie gospodarstwa domowego, obywatelstwie czy stanie cywilnym,

• zalegalizować podpis lub kopię dokumentu,

• złożyć wniosek o belgijskie obywatelstwo, jeżeli spełnione są ustawowe warunki,

• uzyskać informacje dotyczące lokalnych podatków, kart parkingowych dla mieszkańców, parkowania oraz gospodarki odpadami,

• załatwić sprawy związane z wyborami.

Większość gmin umożliwia obecnie rezerwację wizyty przez internet. Coraz więcej dokumentów można również zamówić elektronicznie i odebrać w urzędzie lub pobrać w formie cyfrowej.

Władze regionalne

Belgia składa się z trzech regionów: Flandrii, Regionu Stołecznego Brukseli oraz Walonii. Każdy z nich posiada własny rząd i parlament, dlatego część przepisów różni się w zależności od miejsca zamieszkania.

Do najważniejszych kompetencji regionów należą:

• mieszkalnictwo, w tym mieszkania socjalne,

• polityka rynku pracy,

• organizacja urzędów pracy i szkoleń zawodowych,

• świadczenia rodzinne,

• transport regionalny,

• egzaminy na prawo jazdy i część przepisów dotyczących ruchu drogowego,

• planowanie przestrzenne,

• ochrona środowiska,

• polityka energetyczna,

• wsparcie przedsiębiorców i rozwój gospodarczy.

Dlatego osoba mieszkająca we Flandrii może korzystać z innych programów mieszkaniowych lub podlegać innym przepisom niż mieszkaniec Brukseli czy Walonii.

Administracja federalna

Sprawy dotyczące całego kraju pozostają w kompetencji państwa federalnego. To właśnie administracja federalna odpowiada za najważniejsze systemy funkcjonujące w Belgii.

Do jej zadań należą między innymi:

• pobór podatków dochodowych,

• ubezpieczenia społeczne,

• emerytury i renty,

• zasiłki dla bezrobotnych,

• przepisy dotyczące ochrony zdrowia i refundacji świadczeń medycznych,

• świadczenia dla osób z niepełnosprawnością,

• obywatelstwo belgijskie i przepisy migracyjne,

• policja federalna,

• wymiar sprawiedliwości,

• obrona narodowa,

• rejestracja pojazdów i wydawanie tablic rejestracyjnych.

Większość spraw prowadzonych przez administrację federalną można obecnie załatwić elektronicznie za pomocą oficjalnych portali internetowych.

Urząd pracy

W Belgii nie funkcjonuje jeden urząd pracy dla całego kraju. Za aktywizację zawodową odpowiadają instytucje regionalne – we Flandrii VDAB, w Brukseli Actiris, a w Walonii Le Forem.

W urzędzie pracy można:

• zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy,

• uzyskać pomoc w znalezieniu zatrudnienia,

• korzystać z indywidualnego doradztwa zawodowego,

• zapisać się na kursy zawodowe i językowe,

• uczestniczyć w szkoleniach oraz stażach,

• uzyskać informacje o zawodach deficytowych,

• otrzymać wsparcie przy przygotowaniu CV i rozmowy kwalifikacyjnej,

• dopełnić obowiązków związanych z aktywnym poszukiwaniem pracy.

Osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych muszą zwykle współpracować z właściwym urzędem pracy oraz realizować obowiązki wynikające z indywidualnego planu aktywizacji.

OCMW / CPAS

Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej lub życiowej mogą zwrócić się o pomoc do ośrodka pomocy społecznej. We Flandrii działa OCMW, natomiast w Brukseli i Walonii – CPAS.

W OCMW lub CPAS można między innymi:

• złożyć wniosek o świadczenie socjalne (leefloon),

• ubiegać się o pomoc w opłaceniu czynszu, kaucji lub rachunków za energię,

• uzyskać wsparcie w zakupie żywności, leków lub innych niezbędnych produktów,

• skorzystać z pomocy w spłacie zadłużenia,

• otrzymać pomoc w znalezieniu mieszkania,

• uzyskać wsparcie w znalezieniu pracy lub szkolenia,

• ubiegać się o pomoc jako student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.

Każdy wniosek rozpatrywany jest indywidualnie. Zakres pomocy zależy od sytuacji rodzinnej, dochodów i majątku osoby ubiegającej się o wsparcie.

Urząd ds. Cudzoziemców

Urząd ds. Cudzoziemców (Dienst Vreemdelingenzaken/Office des Étrangers) odpowiada za sprawy związane z pobytem obywateli państw spoza Belgii. Wiele wniosków składa się w urzędzie gminy, jednak decyzje podejmuje właśnie ta instytucja.

W Urzędzie ds. Cudzoziemców można między innymi:

• załatwić sprawy dotyczące prawa pobytu,

• złożyć wniosek o przedłużenie pobytu,

• ubiegać się o łączenie rodzin,

• załatwić niektóre sprawy związane z wizami i zezwoleniami na pobyt,

• uzyskać informacje dotyczące decyzji pobytowych.

Fedasil

Fedasil jest federalną agencją odpowiedzialną za przyjmowanie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową.

Instytucja zajmuje się między innymi:

• kierowaniem do ośrodków recepcyjnych,

• organizacją zakwaterowania,

• zapewnieniem pomocy medycznej i socjalnej,

• udzielaniem informacji o procedurze ubiegania się o ochronę międzynarodową,

• koordynacją pomocy świadczonej osobom przebywającym w ośrodkach.

Kasa chorych (mutualiteit, mutualité)

Każda osoba objęta belgijskim systemem ubezpieczenia zdrowotnego musi należeć do jednej z kas chorych lub publicznego funduszu pomocniczego. To właśnie te instytucje pośredniczą w zwrocie kosztów leczenia oraz wypłacie wielu świadczeń.

W kasie chorych można między innymi:

• zgłosić rozpoczęcie pracy lub zmianę sytuacji zawodowej,

• zgłosić narodziny dziecka,

• zamówić Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ),

• ubiegać się o zwiększoną refundację kosztów leczenia (statut BIM),

• uzyskać zwrot kosztów wizyt lekarskich, pobytu w szpitalu i części leków,

• złożyć dokumenty dotyczące czasowej niezdolności do pracy,

• uzyskać informacje o świadczeniach związanych z ciążą i macierzyństwem,

• sprawdzić, z jakich dodatkowych świadczeń można korzystać w ramach wybranej kasy chorych.

Wiele formalności można obecnie załatwić elektronicznie lub za pośrednictwem aplikacji mobilnych.

Podziel się: